Konura niebieskoczelna bywa postrzegana jako gatunek „powszechny w hodowlach”, ale jej sytuacja ochronna i zasady obrotu nie sprowadzają się do samej popularności. Ten papuzi przedstawiciel z rodzaju Thectocercus ma status IUCN LC, a jednocześnie jest ujęty w CITES w załączniku II. Przy ocenie praktycznych kwestii związanych z tym ptakiem przydatne może być zarówno odniesienie do jej podstawowego zasięgu w Ameryce Południowej, jak i informacja, że trend liczebności uznaje się za spadkowy.
Konura niebieskoczelna Thectocercus acuticaudatus – podstawowe informacje o gatunku
Konura niebieskoczelna Thectocercus acuticaudatus to papuga z rodziny Psittacidae (papugowate) i rzędu Psittaciformes. W systematyce jest ujmowana jako jedyny przedstawiciel rodzaju Thectocercus, wyodrębniony z Aratinga na podstawie badań genetycznych (sekwencjonowanie DNA).
Gatunek występuje w Ameryce Południowej, a w publikacjach wymieniane są m.in. Argentyna, Boliwia, Brazylia, Kolumbia, Paragwaj, Urugwaj i Wenezuela. W ochronie przyrodniczej ma status IUCN LC (Least Concern), przy czym liczebność nie została dokładnie oszacowana, a trend liczebności uznaje się za spadkowy m.in. ze względu na odłów do niewoli. Konura niebieskoczelna bywa też często spotykana w hodowlach, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych.
| Element | Charakterystyka |
|---|---|
| Gatunek | Thectocercus acuticaudatus |
| Rodzina | Psittacidae |
| Rząd | Psittaciformes |
| Rodzaj | Thectocercus (jedyny przedstawiciel) |
| Występowanie | Ameryka Południowa: Argentyna, Boliwia, Brazylia, Kolumbia, Paragwaj, Urugwaj, Wenezuela |
| Status IUCN | LC (Least Concern) |
| Trend liczebności | Uznaje się za spadkowy (m.in. odłów do niewoli); liczebność nie została dokładnie oszacowana |
| CITES | Załącznik II |
Wygląd: wymiary, masa i charakterystyczne cechy ubarwienia
Konura niebieskoczelna Thectocercus acuticaudatus ma zielone ubarwienie i cechy ułatwiające rozpoznanie po wyglądzie. Pierś jest jaśniejsza, a głowa ma ciemniejszy kolor z lekko niebieskawym odcieniem. Charakterystyczny jest też długi i spiczasty ogon o barwie zielono-złotobrązowo-rdzawej oraz różowobrązowy dziób. Dodatkowo wyróżnia ją biaława obrączka powiekowa.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Długość ciała | 33–38 cm |
| Masa ciała | 160,4–198 g |
| Długość skrzydła | 182–191 mm |
| Wskaźnik dłoni skrzydła | 43–47% |
Występowanie: Ameryka Południowa i introdukcje poza zasięgiem
Konura niebieskoczelna Thectocercus acuticaudatus naturalnie występuje w Ameryce Południowej. Jej zasięg obejmuje m.in. następujące kraje:
| Kraj | Rola w zasięgu |
|---|---|
| Argentyna | występowanie naturalne |
| Boliwia | występowanie naturalne |
| Brazylia | występowanie naturalne |
| Kolumbia | występowanie naturalne |
| Paragwaj | występowanie naturalne |
| Urugwaj | występowanie naturalne |
| Wenezuela | występowanie naturalne |
W naturze gatunek zasiedla różne typy siedlisk, w tym:
- Las – zarówno wilgotne, jak i suche obszary leśne
- Sawanna – zarówno wilgotna, jak i sucha
- Zarośla subtropikalne i tropikalne – wysokie zarośla
Poza Ameryką Południową pojawiają się doniesienia o introdukcjach lub obserwacjach tego gatunku, m.in. Floryda oraz południowa Kalifornia. Takie informacje należy jednak rozpatrywać ostrożnie — nie każda obserwacja oznacza obecność stabilnej, samoutrzymującej się populacji.
Podgatunki Thectocercus acuticaudatus i różnice geograficzne
Konura niebieskoczelna Thectocercus acuticaudatus jest wyróżniana w obrębie pięciu podgatunków, powiązanych z innymi regionami geograficznymi Ameryki Południowej. Zestawiono podgatunki i przypisywane obszary występowania:
| Podgatunek | Obszar występowania |
|---|---|
| T. a. koenigi | północno-wschodnia Kolumbia, północna Wenezuela |
| T. a. neoxenus | wyspa Margarita (u wybrzeży Wenezueli) |
| T. a. haemorrhous | północno-wschodnia Brazylia (potoczna nazwa: szmaragdzianka modroczelna) |
| T. a. neumanni | wyżyny wschodniej Boliwii |
| T. a. acuticaudatus | wschodnia Boliwia i południowa Brazylia (od północnej Argentyny po zachodni Urugwaj) oraz podawane introdukcje na Florydzie i w południowej Kalifornii |
Część autorów zalicza konurę niebieskoczelną do rodzaju Psittacara, podając nazwę Psittacara acuticaudatus.
Rozród w niewoli: sezon lęgowy, zniesienie, inkubacja i opierzenie
Sezon lęgowy konury niebieskoczelnej Thectocercus acuticaudatus zależy od regionu. W Paragwaju i Argentynie podawany jest grudzień, w Wenezueli lęgi trwają zwykle od marca do lipca, a na wyspie Margarita – od maja do sierpnia.
| Region | Sezon lęgowy | Zwykle liczba jaj | Wymiary jaj (mm) |
|---|---|---|---|
| Paragwaj, Argentyna | grudzień | zwykle 3 (w Argentynie podawane też 2) | 33,0 × 24,0 |
| Wenezuela | marzec–lipiec | 3 | 33,0 × 24,0 |
| Wyspa Margarita | maj–sierpień | 3–5 (dla podgatunku neoxenus) | 33,0 × 24,0 |
Zwykle samice składają 3 jaja o wymiarach 33,0 × 24,0 mm. Dla podgatunku neoxenus podawany jest zakres 3–5 jaj, a w Argentynie opisywane są też zniesienia złożone z 2 jaj.
Inkubacja jaj w warunkach hodowlanych trwa 23–24 dni. Młode osiągają pełne opierzenie po 7–8 tygodniach życia.
Status ochronny i regulacje handlu (IUCN, CITES, rozporządzenie WE)
Konura niebieskoczelna (Thectocercus acuticaudatus) ma status ochronny w klasyfikacji IUCN na poziomie LC (Least Concern), czyli najmniejszej troski. W przytoczonych informacjach status ten jest utrzymywany nieprzerwanie od 1988 roku. Jednocześnie liczebność nie została oszacowana, a trend populacji jest uznawany za spadkowy, m.in. w związku z odłowem ptaków do niewoli.
W obrocie międzynarodowym gatunek jest objęty regulacjami CITES: konura niebieskoczelna figuruje w załączniku II, co oznacza, że handel podlega kontrolom wynikającym z CITES. W prawie unijnym wskazywane jest także ujęcie w Rozporządzeniu (WE) nr 865/2006 jako załącznik B (bez wchodzenia w interpretacje szczegółowych obowiązków).
| Dokument / organizacja | Oznaczenie | Co oznacza w praktyce (ogólnie) |
|---|---|---|
| IUCN | LC (Least Concern) | Gatunek nie jest klasyfikowany jako zagrożony wyginięciem w ujęciu IUCN; status utrzymywany od 1988 roku, przy jednoczesnym wskazywaniu spadkowego trendu i braku oszacowania liczebności. |
| CITES | Załącznik II | Międzynarodowy obrót gatunkiem podlega regulacjom CITES (handel jest kontrolowany). |
| Rozporządzenie (WE) nr 865/2006 | Załącznik B | Ujęcie w prawie unijnym powiązanym z regulacjami dotyczącymi obrotu gatunkami (zestawienie w załączniku B). |
